CULTURE
SA PULA, PUTI
KAG ASUL NGA HIGOT
May mga nagahambal nga ang aton kalibutan indi lamang puluy-an sang mga katawhan, kundi pati sang mga misteryoso nga tinuga. Ang ila presensya nagapalig-on sa mga tawo nga magpangayo sing bulig, kay ang nagakabuhi kag ang nagtaliwan, bisan magbulaganay, padayon gihapon nga may kahilabtanan.
Para sa pamilya nanday Mary Mariano, 78-anyos nga manugbulong sa probinsya sang Capiz, ang pula, puti, kag asul nga higot sa alima nangin tanda sang bugkos nga nagaangot indi lang sa isa kag isa, kundi pati sa mga kalag nga ila ginadumdom.
Sa tion nga nagatipon sila agud "mamutang-butang," nagahugpong ang pamilya, nagakilalahanay liwat, kag nagapamalandong.
dimensions F
ROGIE KEN VILLARIN
Ang pamutang-butang para sa mga kalag isa ka ritwal nga nagsugod humalin sang pag-abot sang Katolisismo sa Pilipinas kag asta subong ginasunod sa gihapon sang pila ka pamilya sa Capiz kaangay sang mga Mariano.
Naga-umpisa ang nobena para sa mga kalag sa sulod sang siyam ka adlaw. Pagkatapos sini, nagapreparar ang pamilya sang pito ka sahi sang pagkaon nga ihalad sa mga kalag nga ginatawag nila nga "pito-pito." May ara sang kasag, ibos, pasayan, bayi-bayi, inihaw nga manok, tuba, alupi, kag iban pa nga klase sang pagkaon nga makit-an sa lamesa.
Ang mga ini ginapatihan nila nga mga pagkaon nga "nauyonan" sang mga "tag-lugar." Ini ang ila mga paborito nga pagkaon sang nagakabuhi pa sila kag ginahalad subong bilang tanda sang padayon nga pagdumdom sa ila. Ginasambit ang orasyon samtang nagakaptanay ang ila mga kamot nga nahigtan sang pula, puti, kag asul nga laso.
Sa kada ritwal kag kada pagkaon nga ginlubong, indi lang kalag ang ila ginatamyaw. Nangin simbolo man ini sang mabakod nga relasyon sang magpamilya. Kon may magmasakit, magatipon man ang pamilya para buhaton ang orasyon.